Przylądek Dobrej Nadziei, w którego pobliżu położony jest Kapsztad, został odkryty w 1488 r. przez portugalskiego żeglarza Bartolomeu Diaza. W tym czasie obszar ten zamieszkiwał lud spokrewniony z Buszmenami, zajmujący się wypasem owiec i bydła. Kapsztad stał się pierwszym w tej części Afryki osiedlem europejskim. W połowie XVII w. Holendrzy postanowili założyć tu przystań dla okrętów holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, stację pośrednią w drodze na Półwysep Indyjski. Zadanie powierzono ekspedycji, którą dowodził Jan van Riebeeck. 1652 r. dotarł on do Zatoki Stołowej i zadecydował o wzniesieniu fortu. Do budowy wykorzystano szlam z zatoki. Przez następne lata Kapsztad rozwijał się i rozrastał. Przybijający do brzegu marynarze zaopatrywali się tu w słodką wodę i żywność. Port miał opinię miejsca uciech i rozpusty, dlatego nazywany był "tawerną mórz". Znali go wszyscy żeglarze pływający pomiędzy Europą a Indiami. Do 1745 r. liczba białej ludności nie przekraczała tysiąca. W kolonii brakowało siły roboczej, więc zaczęto przywozić niewolników ze wschodniej Azji.